ทำความสะอาดหลังการเดินทาง
หลังจากเดินทางเสร็จสิ้น การทำความสะอาดรองเท้าทันทีเป็นขั้นตอนสำคัญที่จะช่วยยืดอายุการใช้งานของรองเท้าอย่างมาก หากรองเท้าเลอะโคลน ให้ปล่อยให้แห้งพอประมาณแล้วใช้แปรงนุ่มแปรงเอาเศษดินออกก่อน จากนั้นล้างด้วยน้ำอุ่นและผงซักฟอกอ่อน ๆ หรือน้ำยาทำความสะอาดรองเท้าโดยเฉพาะ ควรถอดเชือกและพื้นรองเท้า (insoles) ออกมาทำความสะอาดแยกต่างหากเพื่อให้ลมและแสงช่วยระบายกลิ่นและความชื้นได้ดีขึ้น หลีกเลี่ยงการซักด้วยเครื่องซักผ้าหรือการอบด้วยความร้อนสูงเพราะจะทำลายกาวและวัสดุภายใน
การดูแลหนังและวัสดุสังเคราะห์ต่างๆ
รองเท้าหนังแท้ต้องการการบำรุงที่แตกต่างจากวัสดุสังเคราะห์ โดยในกรณีของหนัง ให้ใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดและครีมบำรุงหนังที่เหมาะสม เช่น saddle soap หรือครีมบำรุงหนังเฉพาะ เพื่อเติมน้ำมันและป้องกันการแตกแห้ง ควรใช้แปรงหรือผ้านุ่มเช็ดทำความสะอาดก่อนและทาครีมบาง ๆ พีระยะเวลาหนึ่ง ส่วนรองเท้าวัสดุสังเคราะห์หรือผ้า ให้ใช้น้ำสบู่อ่อน ๆ เช็ดทำความสะอาดและหลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำมันหรือสารเคมีรุนแรง เพราะจะลดประสิทธิภาพของเนื้อผ้าและเคลือบกันน้ำ
การทำให้กันน้ำและรักษาความสามารถระบายอากาศ
รองเท้ากันน้ำและมีเมมเบรนเช่น Gore-Tex ต้องการการดูแลที่ช่วยรักษาความสามารถกันน้ำโดยไม่ไปปิดกั้นการระบายอากาศ แนะนำให้ใช้สเปรย์หรือผลิตภัณฑ์เคลือบซ้ำที่ออกแบบสำหรับรองเท้ากันน้ำ เช่น Nikwax หรือ Grangers ที่ช่วยฟื้นฟู DWR (Durable Water Repellent) ของเนื้อผ้า หลีกเลี่ยงการใช้น้ำมันหรือวาสลีนกับเมมเบรนเพราะจะทำให้สูญเสียความสามารถในการระบายอากาศ หากพบว่ารองเท้ามีน้ำซึม ควรทำความสะอาดแล้วลงผลิตภัณฑ์เคลือบใหม่ตามคำแนะนำผู้ผลิตเพื่อคืนสมรรถนะ
การอบแห้ง เก็บรักษา และการใช้งานเพื่อยืดอายุ
การอบแห้งที่ถูกวิธีจะช่วยป้องกันเชื้อราและการลอกของวัสดุ หลังการล้าง ควรปล่อยให้รองเท้าแห้งในที่ร่มที่มีลมโกรก ห้ามตั้งใกล้ความร้อนโดยตรงหรือใช้เครื่องเป่าร้อน เพราะจะทำลายกาวและทำให้หนังแข็งและแตก ใช้กระดาษหนังสือพิมพ์ยัดด้านในเพื่อดูดความชื้นหรือใช้ไม้เสียบรองเท้าไม้เพื่อรักษารูปร่างของหนัง การเก็บรองเท้าในที่แห้ง เย็น และมีอากาศถ่ายเทดี จะช่วยยืดอายุได้มากขึ้น และควรสลับการใช้งานรองเท้าคู่ละวันเมื่อไปเดินบ่อย ๆ เพื่อให้รองเท้ามีเวลาพักและแห้งสนิท
การดูแลเชือก พื้นรองเท้า และการซ่อมบำรุงเล็กน้อย
การเปลี่ยนพื้นรองเท้า (insoles) เมื่อเริ่มยุบหรือมีกลิ่น จะช่วยคืนความสบายและป้องกันการสึกของโครงสร้างรองเท้า การเปลี่ยนเชือกหรือเสริมตะขอที่ชำรุดจะช่วยให้รองเท้าคงสภาพที่เหมาะสม การตรวจเช็กตะเข็บ รอยเย็บ และรอยแตกของพื้นรองเท้าระหว่างการใช้งานจะช่วยให้สามารถซ่อมแซมได้ทันท่วงที การไปให้ช่างซ่อมรองเท้าทำการเสริมพื้นหรือเปลี่ยนพื้น Vibram สามารถยืดอายุรองเท้าหนังคุณภาพสูงให้อยู่ได้นานหลายปี การใช้ซีลกันน้ำหรือซ่อมตะเข็บด้วยกาวเฉพาะสามารถป้องกันการรั่วซึมได้ก่อนที่จะกลายเป็นปัญหาใหญ่
สรุป
การดูแลรองเท้าเดินป่าให้ใช้งานได้นานต้องอาศัยความเอาใจใส่ตั้งแต่หลังการใช้งานจนถึงการเก็บรักษาอย่างเป็นระบบ การทำความสะอาดอย่างถูกวิธี การบำรุงวัสดุที่แตกต่างตามประเภทของรองเท้า การฟื้นฟูการเคลือบกันน้ำ และการซ่อมบำรุงเล็กน้อยล้วนสำคัญไม่แพ้กัน การหลีกเลี่ยงความร้อนจัดและการเก็บในที่ชื้นจะช่วยลดการเสื่อมสภาพ ควรเรียนรู้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับรองเท้าของคุณและปฏิบัติตามคำแนะนำผู้ผลิต เพียงเท่านี้รองเท้าคู่โปรดของคุณก็พร้อมพาคุณผจญภัยได้นานขึ้นและคุ้มค่าทุกก้าวเดิน
